Osmanlı döneminde idam edilen 44 sadrazamdan biri: Pargalı İbrahim Paşa Pargalı İbrahim Paşa rolünde başarılı bir kompozizyon çizen Okan Yalabık ________________________________________ Sadrazamlık bilindiği gibi 622 yıllık Osmanlı tarihinde bugünkü ‘’ Başbakanlık ‘’ karşılığı bir görevdir. Padişah yani devlet başkanından sonra gelen, ülkenin en güçlü kişisi, yürütmenin başıdır. Osmanlı döneminde 36 padişah ve toplam 215 sadrazam görev almıştır. Bu 215 sadrazamdan ancak 153’ü eceliyle vefat etmiş, diğer 11’i ayaklanmalarda öldürülmüş, 7’si şehit düşmüş ve 44’ü padişah emri ile idam edilmiştir. Bu bilgiler açısından bakıldığında sadrazamlığın ‘’ ateşten gömlek ‘’ özelliğinde bir görev olduğu düşünülebilir. Yine bu açıdan bakıldığında ve, Türkiye Cumhuriyeti’nin Osmanlı’nın devamı bir Türk Devleti olduğu gerçeği dikkate alındığında rahmetli Adnan Menderes idam edilen 45. başbakandır. Efendim; nereden icap etti bu sadrazam – başbakan konusu derseniz, anlatayım: Osmanlı İmparatorluğu zamanında 46 yıl gibi en uzun süre padişahlık yapan Kanuni Sultan Süleyman devrini anlatan ‘’ Muhteşem Yüzyıl ‘’ isimli TV dizisinin ilk bölümlerini izleyemediğim için diziyi izleme şansını kaçırmıştım. Son dönemlerde Başbakanımızın da katıldığı eleştiri bombardımanı sonucu ilgimi çekti ve Turkweb sitesinden başından itibaren izlemeye ve Osmanlı Tarihi’nin Kanuni dönemini incelemeye başladım. Dizinin son bölümlerinde Kanuni Sultan Süleyman’ın sadrazamı ‘’ Pargalı İbrahim ‘’ in, basında magazin konusu olarak öne çıkarıldığı gibi idam edilmesi bölümüne sıra geldi. Önümüzdeki hafta herhalde bu olay işlenecek. Dizinin tutkunlarınca heyecanla bekleniyor. Evet, İtalya’nın Pargha şehrinde doğmuş babası İtalyan balıkçı olan İbrahim, bir devşirmedir. Küçük yaşta korsanlar tarafından kaçırılarak Manisa’da esir pazarında çok varlıklı bir kadına satılmıştır. Bu kadın bu İtalyan çocuğunu tam bir Müslüman yapmış, çok köklü bir eğitim verdirip, Türkçe ile birlikte, Arapça, Farsça, Rumca, Sırpça dillerini öğrenmesini sağlamıştır. Ayrıca müzik ve edebiyat alanlarında iyi bir eğitim almıştır. Genç İbrahim o dönemlerde Manisa’da sancak beyi olarak görev yapan şehzade Süleyman’la tanışarak bilahare dikkatini çekmiş, onunla yakın bir arkadaşlık ilişkisi kurarak, yanında çalışmaya başlamıştır. 1520 yılında padişah olan Süleyman’ın 1522 yılında sadrazamı olarak atanmıştır. Pargalı İbrahim Paşa Osmanlı tarhinden en çok lakabı olan sadrazamlardan biridir:Ona, Paşa ünvanının yanında; *** İtalya’nın Pargha şehrinde doğduğu içim ‘’ Pargalı ‘’ *** Kökenin İtalya ve Hıristiyan olması sebebi ile ‘’ Frenk ‘’ *** Padişah Kanuni’nin en yakın arkadaşı olması sebebi ile ‘’ Makbul ‘’ *** Kanuni’nin kız kardeşi Hatice Sultan ile evlendiği için ‘’ Damat ‘’ *** Padişah Kanuni’nin emri ile idam edildiği için ‘’ Maktül ‘’ lakapları verilmiştir. Dizide izlenildiği gibi Hürrem Sultan ile – perde arkasında - didiştiği ve onun düşmanlığını üzerine çektiği için, hafife aldığı Hürrem’in padişaha etkisi ile - bunun yanında kendisini bir padişah gibi görmesi ve öyle davranmaya başlaması, egosunun çok yükselmesi, haksız yere idam kararları almaya başlaması sonucu Kanuni’nin öfkesine maruz kalmış ve 14 Mart 1536 yılında henüz 43 yaşında iken, Padişahın emri ile gece yarısı uyumakta iken cellat Kara Ali tarafından boğularak idam edilmiş. Evet, Kanuni Sultan Süleyman, gençlik arkadaşı, çok sevdiği, ‘’ kardeşim ‘’ dediği İbrahim’i idam ettirmiştir. Neden ? Ünvanı olan ‘’ Kanuni ‘’ sıfatını hak ettiği yani kanun ve adalete düşkün olduğu için. Haa, özel hayatında kadınlara ilişkisinde, kendilerine tutku derecesinde bağlı olan Mahidevran ve Hürrem Sultan adındaki çok güzel ve sadık olan eşlerine – diğer padişahların çoğunluğu gibi - pek adil ve sadık olmadığı da söylenebilir. Bu hussus da dizi de güzelce vurgulanmış. Dizi hakkında görüş ve eleştirimi başka bir yazımda ifade edeceğim. Not: Bu yazıdaki tarihi bilgiler, İsim Yayınlarından Erdoğan Tokmakçıoğlu’nun ‘’ İdam Edilen 44 Sadrazam '' isimli eserinden alınmıştır.